اگر روغن موتور کم باشد چه میشود؟
روغن موتور یکی از حیاتیترین مایعات خودرو است و بدون اغراق میتوان گفت کم شدن روغن موتور خطرناکتر از داغ کردن موتور یا حتی بدسوزی است، اما چرا؟ چون اگر موتور بدون روغن یا با سطح روغن پایین کار کند، تنها در چند دقیقه میتواند دچار سایش شدید، یاتاقانزدگی، افت کمپرس و در نهایت گیرپاژ کامل موتور شود.
اگر روغن موتور کم باشد موتور ابتدا داغ میکند، بعد صدای تقتق میدهد، سپس یاتاقان میزند و در نهایت قفل میکند.
این یعنی «کم شدن روغن» نه یک ایراد معمولی، بلکه یکی از مخربترین اتفاقها برای موتور است، اما موضوع فقط این نیست زیرا کم شدن روغن موتور بسته به مقدار کمبود، زمان، نوع رانندگی، کیفیت روغن و نوع موتور، میتواند پیامدهای متفاوتی ایجاد کند.
در ادامه با یک بررسی کاملاً علمی، کاربردی و مثالهای واقعی به صورت مرحله به مرحله توضیح میدهیم که چرا روغن کم میشود؟ کم شدن روغن چه علائمی دارد؟ چه اتفاقی برای موتور میافتد؟ چه زمانی خطرناک است و چه کاری باید انجام دهید؟
پس تا انتهای این مقاله همراه ما باشید!
روغن موتور دقیقاً چه کارهایی انجام میدهد و چرا کم شدنش خطرناک است؟
خیلی از رانندگان تصور میکنند روغن فقط برای «روانکاری» است، اما در واقع روغن وظایف بسیار مهم دیگری هم دارد که اگر مقدارش کم شود، کل سیستم مکانیکی خودرو تحت تأثیر قرار میگیرد.
روانکاری قطعات با سرعت بالا
در موتور خودرو، میللنگ، میلسوپاپ، رینگها، یاتاقانها، پمپ روغن و دهها قطعه دیگر با سرعت بسیار بالا در حال حرکت هستند و وقتی روغن موتور کم باشد تماس فلز با فلز زیاد میشود، اصطکاک چند برابر میشود، حرارت بالا میرود و سایش شدید رخ میدهد که این اولین قدم به سمت یاتاقانزدگی است.
حدود 30٪ خنککاری موتور توسط روغن انجام میشود
شاید عجیب باشد، اما بخشی از گرمای تولید شده در موتور توسط روغن دفع میشود، نه فقط مایع خنک کننده.
پس اگر سطح روغن پایین باشد دمای یاتاقانها بالا میرود، دمای پیستون افزایش مییابد، رینگها بیشتر منبسط میشوند و احتمال چسبیدن رینگ و گیرپاژ بالا میرود، به همین دلیل است که خودروی کمروغن خیلی سریع داغ میکند.
تمیز کردن قطعات موتور و انتقال آلودگیها
روغن دائماً لاکها، دوده، ذرات فلزی و رسوبات حاصل از احتراق را جمع میکند و به فیلتر منتقل میکند، پس کمبود روغن یعنی رسوبات روی قطعات میچسبند، رینگها میچسبند، مسیرهای روغن مسدود میشود و پمپ روغن آسیب میبیند.
آببندی بین رینگ و سیلندر
این نکته کمتر گفته میشود، اما بسیار مهم است زیرا روغن موتور باعث آببندی بین رینگ و دیواره سیلندر میشود و اگر روغن کم باشد کمپرس کم میشود، قدرت افت میکند، مصرف سوخت بالا میرود و موتور بدسوزی و لرزش پیدا میکند.
انواع روغن موتور ووفر همراه با گواهی اصالت و کیفیت را همین حالا سفارش دهید.
اگر روغن موتور کم باشد چه اتفاقی میافتد؟
در این بخش به صورت مرحله به مرحله توضیح خواهیم داد که اگر روغن موتور کم باشد به مراتب چه اتفاقاتی را در پی خواهد داشت.
افزایش اصطکاک و حرارت
با کم شدن روغن، لایه محافظتی بین قطعات از بین میرود و بلافاصله:
- صدای موتور بیشتر میشود
- حرارت بالا میرود
- رانندگی سنگینتر میشود
اما متاسفانه این مرحله معمولاً هیچ چراغی ندارد تا شما را متوجه این داستان کند.
کاهش فشار روغن و روشن شدن چراغ روغن
اگر چراغ روغن روشن شود یعنی:
- فشار روغن به زیر حد مجاز رسیده
- پمپ روغن توان پمپاژ کافی ندارد
که در این حالت حتی چند دقیقه ادامه رانندگی میتواند موتور را نابود کند.
آسیب یاتاقانها (Bearing Damage)
وقتی روغن کم باشد، یاتاقانها خشک میچرخند که در نتیجه آن:
- لقی زیاد میشود
- میللنگ خط میاندازد
- صدای تقتق تولید میشود
و این یکی از اولین نشانههای خرابی جدی خودرو است.
چسبیدن رینگها و افت کمپرس
این مرحله نشان دهنده شروع تخریب موتور است زیرا:
- رینگ در پیستون میچسبد
- کمپرس کم میشود
- شتاب کم میشود
- مصرف سوخت بالا میرود
- و موتور لرزش پیدا میکند
گیرپاژ موتور
در نهایت:
- پیستونها منبسط میشوند
- روغن قطع میشود
- فلز به فلز جوش میخورد
- موتور قفل میکند
که این مرحله یعنی موتور به پایان رسیده و متاسفانه تعمیر موتور گیرپاژ کرده بسیار پرهزینه است.
چرا روغن موتور کم میشود؟
حالا که فهمیدیم روغن موتور چقدر مهم است و چه وظایفی را در موتور خودرو ایفا میکند، بهتر است علتهای کم شدن آن را بررسی کنیم.
نشتی خارجی روغن
این نوع نشتی معمولاً با بررسی چاله سرویس یا زیر خودرو قابل تشخیص است که شایعترین نقاط نشتی نیز، کاسهنمدهای میللنگ جلو و عقب، درپوش سوپاپ (والکاور)، اویلپمپ، فیلتر روغن غیر اصل، واشر کارتل و ترکخوردگی کارتل هستند و معمولاً بوی روغن سوخته روی منیفولد هم نشانه نشتی است.
نشتی داخلی یا همان روغنسوزی
این حالت خطرناکتر از نشتی خارجی روغن است زیرا روغن وارد محفظه احتراق میشود و میسوزد.
دلایل اصلی این اتفاق میتواند رینگ پیستون خراب، گاید سوپاپ فرسوده، لاستیکهای سوپاپ خشک شده، سایش دیواره سیلندر، خرابی PCV، کمپرس پایین و … باشد که نشانه اصلی این اتفاق دود آبی رنگ است.
مصرف طبیعی روغن
برخی موتورها، طبق طراحی کارخانه، ذاتاً بخشی از روغن را مصرف میکنند.
مصرف طبیعی متوسط و معقول در موتورهای TU5 و EF7حدود 200 تا 400 میلیلیتر، در موتورهای توربو حدود 300 تا 600 میلیلیتر و در موتورهای قدیمی بیشتر از این مقادیر است اما اگر مصرف از حد طبیعی بیشتر باشد، باید بررسی شود.
کیفیت بد روغن موتور
روغنهای بیکیفیت سریعتر تبخیر میشوند، در دمای بالا غلظتشان افت میکند و لایه محافظتی کافی ایجاد نمیکنند، به همین دلیل در سایت ووفر فقط روغنهای استاندارد عرضه میشود تا چنین مشکلاتی رخ ندهد.
سبک رانندگی اشتباه
مواردی که مصرف روغن را بالا میبرد شامل رانندگی پرفشار، دنده معکوسهای سنگین، راندن با سرعت بالا در جاده، گرم نکردن موتور قبل از حرکت و نگهداشتن دور موتور بالای 4 هزار به مدت زیاد است.
علائم واضح کم شدن روغن موتور
این علائم باید فوراً جدی گرفته شوند:
- روشن شدن چراغ روغن
- صدای زیاد موتور
- تقتق یاتاقان
- لرزش زیاد
- افت شتاب
- بوی روغن سوخته
- داغ کردن خودرو
- دود آبی
- بد کار کردن موتور صبحها
- خشک بودن نوک گیج روغن
آیا کم شدن روغن یعنی موتور خراب است؟
نه همیشه، زیرا گاهی علت بسیار سادهتر بوده و میتواند نشان دهنده نشتی جزئی در کارتل، واشر فیلتر روغن، روغن کمکیفیت و رانندگی پرفشار باشد اما در بعضی موارد، شروع یک خرابی جدی بوده و تشخیص درست در این مرحله اهمیت زیادی دارد.
اگر فهمیدیم روغن موتور کم شده، چه کار کنیم؟
خودرو را خاموش کنید
زیرا رانندگی با سطح روغن پایین خطرناک است.
سطح روغن را بررسی کنید
روی سطح صاف و هنگامی که موتور خودرو سرد است، گیج را بیرون بکشید، تمیز کنید و دوباره آن را چک کنید.
اگر روغن زیر MIN باشد
فوراً روغن اضافه کنید زیرا اضافه کردن روغن بهتر از ادامه رانندگی با سطح روغن پایین است.
نشتیها را بررسی کنید
زیر خودرو، اطراف فیلتر، لبه کارتل و… را به خوبی بررسی کرده تا از رخ دادن مجدد این اتفاق جلوگیری کنید.
دود و بوی اگزوز را چک کنید
دود آبی مساوی با روغنسوزی است.
اگر چراغ روغن موتور روشن شد
سریعا با امداد خودرو و یدککش تماس بگیرید زیرا رانندگی حتی چند متر میتواند موتور را نابود کند.
چگونه از کم شدن روغن جلوگیری کنیم؟
- استفاده از روغن استاندارد
- تعویض سر وقت
- بررسی PCV
- چک کردن سطح روغن هر هفته
- گرم کردن موتور
- رانندگی آرام تا گرم شدن کامل
- جلوگیری از داغ کردن موتور
- استفاده از فیلتر استاندارد
سؤالات متداول درباره کم شدن روغن موتور
کم شدن روغن موتور تا چه حد طبیعی است؟
کم شدن روغن موتور بین 200 تا 400 میلیلیتر در هر 1000 کیلومتر، بسته به نوع موتور، طبیعی است.
آیا میتوان با کم بودن روغن رانندگی کرد؟
خیر زیرا در این شرایط احتمال یاتاقانزدگی بسیار بالا است.
چرا ماشین بدون دود روغن کم میکند؟
احتمال نشتی خارجی یا تبخیر روغن وجود دارد.
بهترین روغن برای جلوگیری از کم شدن روغن کدام است؟
روغنهای استاندارد و دارای تأییدیه API که در فروشگاه ووفر موجود هستند.
آیا داغ کردن خودرو باعث کم شدن روغن میشود؟
بله، دما باعث تبخیر روغن میشود.
آیا روغن اشتباه باعث مصرف بیش از حد روغن میشود؟
بله، صددرصد.
کمبود روغن باعث خراب شدن توربو میشود؟
بله، توربو بدون روغن چند ثانیه هم دوام نمیآورد.
دود آبی همیشه نشانه روغنسوزی است؟
بله، قطعیترین نشانه روغن سوزی همین دود آبی خارج شده از اگزوز است.
خطرناکترین پیامد کمبود روغن چیست؟
خطرناکترین پیامد کمبود روغن گیرپاژ کامل موتور خودرو است.
